Frequently Asked Questions

Is voor het aanleren van handelingen binnen de vvt een ‘dedicated instructieverpleegkundige’ passend of kunnen verpeegkundigen beter alle gewenste handelingen trainen in het reguliere proces?

Om een gedegen afweging te kunnen maken, hieronder een verdere uiteenzetting. Deze is gevoed door een interviewstudie in BMC, waar uitkomsten zorgprofessionals naar voren komen en reactie vanuit het V&VN eerstelijnsoverleg. Daarbij is het goed te benoemen dat wijkverpleegkundigen heel goed ook instructeurs kunnen zijn, gezien hun competentieprofiel en het feit dat zij sinds 2015 zelf indiceren in de wijk. 

1. Beschikbaarheid 
   De aanname is dat de reguliere processen door arbeidsmarktkrapte en groeiende complexiteit zorgvraag, toenemend onder druk komen te staan. Dit heeft invloed op de beschikbaarheid voor het geven van trainingen aan cliënten of mantelzorgers. Door trainingen rond aanleren verpleegtechnische handelingen te organiseren via dedicated instructeurs, borgt een vvt-organisatie dat er voldoende tijd is om de handelingen op een gedegen en didactisch verantwoorde manier aan te leren.
2. Kwaliteit
   Het aanleren van handelingen mag alleen, wanneer dit op een gedegen manier gebeurd in lijn met de juridische kaders (Wet big, WKKGZ, WGBO). Ook de IGJ heeft hier in 2024 ook over gepubliceerd. Door een groep zorgprofessionals op te leiden als ‘instructeur’ is enerzijds beter te borgen dat het aanleren van handelingen gebeurd in lijn met de juridische kaders. Anderzijds biedt dit een kans om nog adequater signalen van mantelzorgoverbelasting te herkennen en hierop te acteren.
3. Uniformiteit
   Hoe groter de groep zorgprofessionals die handelingen aanleren, hoe lastiger om uniformiteit aan te brengen in de manier waarop dat gebeurd. Zeker, wanneer dit een divers pallet aan handelingen en hulpmiddelen betreft.
4. Behoud personeel
   Collega’s die de reguliere dienstbelasting niet aan kunnen (bijvoorbeeld doordat ze dicht tegen pensioen aan zitten of re-integreren) kunnen in de rol van ‘instructeur’ behouden worden voor de zorg. In de interviewstudie is de ervaring van zorgprofessionals meegenomen.
5. Ingebed in reguliere werkwijze 
   Dedicated instructeurs kunnen een puzzelstuk vormen in de beweging naar zelf- en samenredzaamheid, maar zijn niet de heilige graal. De gewenste transformatie begint dan ook bij een cultuurverandering bij alle verpleegkundigen en verzorgenden om te denken en handelen vanuit bijvoorbeeld de cirkel van vijf. 

 
Vanuit het eerstelijnsoverleg van V&VN worden ook een aantal aandachtspunten benoemd die we voorzien:

• Wijkverpleegkundigen geven aan het fijn te vinden dat er eerder wordt gestart met het aanleren van handelingen. Wanneer er na thuiskomst pas wordt gestart, wordt het minder makkelijk geaccepteerd en wordt vaker de wens uitgesproken om “gewoon” thuiszorg te ontvangen voor de handelingen.
• Een logisch gevolg hiervan, wat nu al door verschillende wijkteams wordt gevoeld, is dat enerzijds de lichtere zorgvraag verdwijnt uit de route en met name de routes van de verzorgenden als zwaar worden ervaren. Anderzijds wordt ook aangegeven dat er wordt gemerkt dat reguliere routes leeglopen.
• Transferverpleegkundigen geven aan dat de complexiteit van de aanvragen ook toeneemt. De eenvoudige zorgvraag verdwijnt, doordat patiënten dit steeds vaker zelf doen.
• Er zal in de wijk/bij technische thuiszorgteams anders gewerkt moeten gaan worden. Een zorgvraag voor achterwacht bij calamiteiten vraagt om een andere planning dan een dagelijks zorgmoment.
• De doelmatigheidscijfers van de wijkverpleging zullen gaan veranderen. Dit cijfer kon “opgekrikt” worden door kleine kortdurende zorgvragen. Wanneer deze minder voor gaan komen bij de wijkverpleging zal met name de chronische zorg blijven bestaan. Dit is een systeemknelpunt wat al bekend is.
  De productieprikkel zal moeten gaan verdwijnen, dit raakt met name de kleinere organisaties die mogelijk nu ook al langer doorgaan met leveren van zorg dan wellicht strikt noodzakelijk is. Het is belangrijk hierover in gesprek te gaan met je zorgverzekeraar.